Michaël de Kok

Michaël de Kok is een wandelaar en een schilder. Wie zijn werk van de afgelopen dertig jaar heeft gevolgd zal zich de beelden van een dreigende lucht boven een leeg landschap, groene valleien met een enkel huis (zonder in- of uitgang), nachtelijke viaducten en weidse vergezichten kunnen herinneren.

 Soms zien we een wandelaar die zijn omgeving observeert. Alleen, of in gezelschap van anderen. Met niets anders dan een rugzak. De handen in de zakken. Maar meestal zien we een wandelaar die, lichtelijk voorover gebogen en in gedachten verzonken, de wereld om zich heen niet lijkt te ontwaren.

 Deze wandelaar is tevens een schilder die wat hij heeft waargenomen aan kleuren en sensaties in zich opslaat en met zich meeneemt. Naar zijn eigen wereld. Eén van muren, ramen, verf en canvas: het atelier. Daar zal hij zich - wederom alleen en in stilte - de beelden die op zijn netvlies gegrift staan herinneringen en ze bewust of onbewust filteren en analyseren. Ze zullen steeds verder van de aanschouwde realiteit af komen staan en als een door hem geconstrueerde realiteit - die van het autonome schilderij - met zijn eigen regels en wetten, kleuren en vormen aan het doek worden toevertrouwd.

De Kok’s landschappen zijn het geschilderde resultaat van hoe hij de buitenwereld ervaart, van wat ze voor hem betekenen. Soms maakt de wandelaar deel uit van het landschap zelf, vaker zien wij hem, de ogen gericht op een berglandschap dat zich voor hem uitstrekt als een wereld die hij observeert maar waar hij geen deel van uitmaak. Op de meeste schilderijen echter, loopt de wandelaar weg van het landschap, de bergen en valleien achter zich latend. Alsof de wandelaar in de richting van zijn atelier loopt waar hij het kijken naar buiten zal verruilen voor de blik naar binnen.

De uiterlijke (waarneming en observatie) en innerlijke ervaring (associaties, ideëen en herinneringen) leiden bij de Kok vaak tot puur abstracte werken waarin de natuurlijke horizon is vervangen door een vertikale ge(de)centreerde lijn; waar de fysieke ruimte heeft plaatgemaakt voor de picturale vrijheid, waar focus en concentratie (Morandi, De Chirico) en gevoel voor kleur en compositie (Alex Katz, David Hockney) de dienst uitmaken. Als vanzelf lijkt De Kok's persoonlijke zoektocht hem te leiden naar de wereld van de abstracte schilderkunst waar de grenzen van de uiterlijke werkelijkheid zijn vervangen door de oneindigheid van een innerlijk proces. De Kok: "Mijn werk gaat over het moment waarop de realiteit van de wereld om mij heen plaats maakt voor picturaliteit: de wereld van het schilderij. Het is altijd weer een uitdaging om te kijken in hoeverre ik erin slaag om een specifieke herinnering, een innerlijke sensatie uit te drukken in pure vorm en kleur.”

 Pas als hij daarin slaagt is de wandelaar een schilder en de waarnemer een creator geworden.