Dutch painter Loes Koomen signed up with KLERKX International Art Management

I am delighted to inform you that Amsterdam based artist Loes Koomen has been officially represented by Klerkx International Art Management since May 1, 2017.

I was impressed by her abstract paintings - yes indeed, paintings - ever since I saw it for the first time. Since she started posting her work on her Instagramaccount Koomen has gathered a thousand enthusiastic followers: from urban artists to professional galleries. 350 likes from all over the world on a single post are no exception. Slowly but surely Koomens’ paintings are taking the world by storm, starting with Instagram.

Koomen combines the pop colours of the seventies with gold and copper of the Italian Renaissance. Coupled with the strong use of black paint the colours seem to jump off the canvas. The pleasant play of dark and light, lines and surfaces and the contrast between mat and shine, give Koomen's work its vigorous  yet sensual character that makes it so attractive among art lovers and collectors, all the way from  the  starters to the highly experienced. For more information and images  please visit her website:, as well as with black as a non-colour, for contrast.

From the black, the colours derive their great intensity, and the surfaces display perfectly her distinctive structure.Please follow her instagramaccount for daily updates and don't hesitate to contact me for any inquiries. For an updated catalogue with available works and prices please send me your request (manuela@klerkxiam.com) and I will email you the online catalogue. Please subscribe here if you want to receive her newsletter and stay updated about her activities. 

Loes Koomen, Wire, london 2, 2017, acrylic on canvas, 70 x 70 cm

Loes Koomen, Wire, london 2, 2017, acrylic on canvas, 70 x 70 cm

Koomen combines the pop colours of the seventies with gold and copper of the Italian Renaissance. Coupled with the strong use of black paint the colours seem to jump off the canvas. The pleasant play of dark and light, lines and surfaces and the contrast between mat and shine, give Koomen's work its vigorous  yet sensual character that makes it so attractive among art lovers and collectors, all the way from  the  starters to the highly experienced. For more information and images  please visit her website:, as well as with black as a non-colour, for contrast. From the black, the colours derive their great intensity, and the surfaces display perfectly her distinctive structure.Please follow her instagramaccount for daily updates and don't hesitate to contact me for any inquiries. For an updated catalogue with available works and prices please send me your request (manuela@klerkxiam.com) and I will email you the online catalogue.

For an online catalogue with available works and prices please click here.

Tobias Asser (in Dutch)

Tobias Asser, Zelfportret met doos en oud Agfa papier, 2015

Tobias Asser, Zelfportret met doos en oud Agfa papier, 2015

Zijn foto's gaan altijd over hemzelf. Ook als hij er zelf niet opstaat. Zolang ze maar niet perfect zijn, want in de krassen, vlekken en al dan niet onbewuste onvolmaaktheden kan hij zichzelf verstoppen.

Tobias Asser, Heppie Bursday

Tobias Asser, Heppie Bursday

Tobias naakt in een badkuip met een doodsaaie plant ernaast, Tobias in een donker bos, Tobias met hoed, Tobias in een weiland, Tobias voor de spiegel. Maar ook: de blonde haren van Hanna die haar gezicht bedekken, een bloem in een vaas, Tobias’ vader ergens in Ierland, een dode vogel, een jampot, een wolkenpartij. Voorbeelden van portretten en objecten die een tipje van de sluier oplichten van de jonge man die Tobias Asser heet. Een kunstenaar die door de combinatie van zijn leefstijl (“Ik leef bij de dag”) en zijn fotografie bezig is een oorspronkelijk oeuvre op te bouwen. Vanaf zondag 20 maart is zijn werk te zien bij Francis Boeske Projects. Dit maal als onderdeel van de groepstentoonstelling “Untitled, 2016” samen met werk van kunstenaars Oscar van der Put en Koen Taselaar. 

Hij kiest zijn onderwerp zorgvuldig maar het kan wel alles en iedereen zijn, mits deel uitmakend van zijn eigen, intieme universum. Polaroids, scanadrukken - al dan niet met krassen en vlekken, vuil of overbelicht - het maakt niet uit, zolang hij er maar het juiste gevoel bij heeft. Categoriën als mooi of lelijk, dood of levend, naakt of gekleed, kwetsbaar of juist onaantastbaar lijken in zijn universum niet voor te komen: “Een foto is goed als ik hem goed vind en ze moeten vooral niet perfect zijn”, aldus Asser.

Voor zijn eindexamenwerk aan de Fotoacademie in Amsterdam in 2013 kocht hij een oude Mercedes-bus waarin hij zijn naaktfoto’s ophing. Soms tragikomische dan weer ontroerende foto’s van een jonge man die zich niet lijkt te willen verhouden tot de wereld om hem heen, of misschien wel wíl, maar niet weet hoe. Tobias Asser: “De bus stond in een loods. Het idee was dat je ergens in moest stappen, alsof je een kijkje in mijn hoofd ging nemen.” Daarna gebruikte hij dezelfde bus voor roadtrips met zijn vrienden naar Spanje of Canada, als doka, of gewoon als huis, omdat hij even dakloos was. 

Tobias Asser, De Pluk

Tobias Asser, De Pluk

Sinds zijn afstuderen trekt zijn leven zich als een rollercoaster aan hem voorbij, is hij met twee artistsbooks tegelijk bezig (één over zijn reis met een vriend naar Spanje en één over zijn turbulente relatie met Hanna, zijn vriendin) en heeft hij inmiddels aan verschillende groepstentoonstellingen deelgenomen waaronder recentelijk “Zonder samenhang is alles perfect” bij Pantheon Galerie en “AmsterdamUnseen” in Kunsthal Citroën, beide in Amsterdam. Wat hem onderscheidt van veel andere kunstenaars is de hoge mate van ongedwongenheid die zowel zijn fotografie als zijn leefstijl kenmerkt. Hierdoor slaagt hij erin een bijzonder natuurlijk en daarmee geloofwaardig beeld te neer te zetten van zichzelf. Een man van wie we nog veel zullen horen (en zien).

Tobias Asser, The Wave, 2014

Tobias Asser, The Wave, 2014

Jonah Falke: Het verhaal van de hond met twee poten (in Dutch)

“Daar komen we samen, waar de tegenstand bestaat” zingt Thé Lau in zijn nummer “Samen” uit 2007.  Tegenstand. Als er iets is dat lijkt te ontbreken in het leven van Jonah Falke is het wel tegenstand. Of vergis ik me? Een overpeinzing.

Hij ontvangt ons met open armen als we hem komen opzoeken op een laatzomerse zaterdagmiddag in zijn ouderlijk huis in de Achterhoek. Alles in en rond het alleenstaande, door een weelderige tuin omringde huis waar hij in de weekends nogal eens schijnt te verblijven, ademt een gevoel van aandacht en rust. We maken kennis met zijn sympathieke ouders. Ze bevestigen het fijn te vinden dat Jonah (1991), hun enige zoon, tussen de bedrijven door - hij speelt gitaar en zingt in een band, hij werkt aan zijn debuutroman die in het voorjaar van 2016 moet uitkomen, en werkt bij het Bimhuis (te Amsterdam) en in de thuiszorg - weer eens thuis is.

Jonah Falke lead singer van Villa Zeno

Jonah Falke lead singer van Villa Zeno

Want daar schildert hij. Op de begane grond, in een kamer en suite die grenst aan de woonkamer en uitkijkt op de voortuin. Ik observeer hem terwijl hij de schilderijen rustig ontdoet van hun bubbeltjesplastic. Er zit vaart in hoe hij praat en de doeken selecteert en klaarzet. Alles lijkt hem gemakkelijk af te gaan. Ik ben benieuwd naar het werk van dit multitalent.

Jonah Falke, Couple Three (tweeluik), 2014, olie op doek, 150 x 200 cm.

Jonah Falke, Couple Three (tweeluik), 2014, olie op doek, 150 x 200 cm.

We luisteren naar zijn plannen. Jonah wil door. Dat is duidelijk. Maar hij heeft geen haast. Hij lijkt alles met aandacht te doen, met een zekere rust. Beide heeft hij nodig weet hij. Vooral in het schilderen zegt hij. 

Jonah Falke, Man en Paard, 2014, olie op doek, 149 x 200 cm.

Jonah Falke, Man en Paard, 2014, olie op doek, 149 x 200 cm.

En altijd met die grote intensiteit. Want dan voelt hij de tegenstand. Op het doek lijkt hij spanning en conflict, ambiguïteit en surrealiteit op te zoeken. Of in ieder geval, ze niet uit de weg te gaan. Daar is hij zichzelf, de persoon die, zoals hij het zelf verwoordt, denkt om te kunnen maken. 

En juist daar, in dat conflict tussen realiteit en het door hemzelf gecreëerde universum, het sociale dier en de kluizenaar, komt hij zichzelf tegen. Daar wringt het. Want het doek stelt zo zijn eigen eisen en daar moet hij mee zien te dealen. Hij wil er niet teveel over nadenken, hij moet eruit komen. En dat doet hij door te schilderen en nog meer te schilderen. Wat erin zit moet eruit. 

 

Jonah Falke en Oscar van Gelderen tijdens ons bezoek

Jonah Falke en Oscar van Gelderen tijdens ons bezoek

Jonah’s expressieve en enigszins rafelige doeken waarop vervormde en anonieme personen en dieren -schijnbaar doelloos en bewegingloos- in lege, zwevende ruimtes verkeren, voelen abstract aan. Ze lijken te suggereren dat Jonah niet worstelt met zijn onderwerpen en wat ze al dan niet willen onthullen, maar met het doek zelf. Het vlak waarop zijn leven als schilder zich op dat moment afspeelt. Hij lijkt te zoeken naar de juiste balans tussen voorstelling en compositie, het volle en het lege, het kleurrijke en het kleurloze. Maar altijd vanuit het schilderij zelf. Het narratieve aspect is duidelijk ondergeschikt aan het schilderen zelf: een met name door intuïtie en associatie gedreven proces.

Jonah Falke, Geen titel (Tweeluik), 2014, olie op doek, 80 x 120 cm.

Jonah Falke, Geen titel (Tweeluik), 2014, olie op doek, 80 x 120 cm.

Wat wil het doek vraagt de maker zich af? En dat is een heel ander uitgangspunt dan dat van de kunstenaar die zich de vraag stelt: Wat wil ik? Of die van de gedienstige barkeeper en ziekenverzorger: Wat wilt u? Er is een groot verschil tussen het maken van- en het nadenken over een schilderij. Jonah maakt een schilderij waarbij hij zich tot taak stelt de tegenstand te overwinnen. De tegenstand waarop je stuit als je aan het doek begint. En die overwinning zit ‘m niet in de perfectie van het voorgestelde, maar in het zoeken naar de balans tussen wat de kunstenaar wil bereiken en het doek hem te bieden heeft. Daar speelt de strijd zich af.

Jonah Falke, Iris and Dennis, 2014, olie op doek, 120 x 120 cm.

Jonah Falke, Iris and Dennis, 2014, olie op doek, 120 x 120 cm.

De hond op het doek is mismaakt. Hij kijkt achterom maar het is niet duidelijk of hij voor- of achteruit wil, naar binnen of naar buiten. Wat maakt het uit? Op het doek is hij perfect. De mooiste hond die er is. Functioneel en met één voorpoot en één achterpoot volmaakt. Wat maakt het uit waar hij naar toe wil of waar hij vandaan komt.

De richting is niet belangrijk. Een oplossing evenmin.

Als de tegenstand maar is overwonnen. 

MK oktober 2015

Coming of Age in the 90's

In his article “The Decade that Never Ended” of February 5th, 2015, Jason Farago shines another light on the widespread theory that history (included art, or at least painting) ended in 1989 as he writes:

Art will continue to be produced forever; that isn’t in doubt. But the regular succession of periods and movements that typify art history might be done for – and the ‘90s may turn out to be much more than a point on a timeline, but the first decade of a much, much longer era of stasis.
— Jason Farago, "The '90s: The DecadeThat Never Ended", BBC Culture, February 5th, 2015
John Armleder, Installation View at Massimo De Carlo Gallery Milan, 1994 courtesy: Massimo De Carlo Photo: Santi Caleca

John Armleder, Installation View at Massimo De Carlo Gallery Milan, 1994 courtesy: Massimo De Carlo Photo: Santi Caleca

Statis? What he means to say, probably, is that the ‘90s, much more than the 80’s -a decade marked by excess, an upcoming celebrity and marketing culture, economic speculation and the increasing role of the media- were a period of evaluation and, as Fargo puts is, 'rethinking'. Punk and Postmodernism suddenly came to an end with the economic crash of 1991 which marked the beginning of a less exuberant and more thoughtful period.

Wim Delvoye, View of the exhibition "dAperTutto" in 1999 at 48e Venice Biennial Venice (Italy) Courtesy: Emmanuel Perrotin

Wim Delvoye, View of the exhibition "dAperTutto" in 1999 at 48e Venice Biennial Venice (Italy) Courtesy: Emmanuel Perrotin

After the ‘80s, themes like race, sexuality and multiculturalism were questioned again and with the rise of the internet the entire world, including the arts, radically changed. Globalisation was ‘hot’ as was reflected in the rise of art fairs and biennials world wide. A new generation of artists started to spend more time at the airport then in their studio and a growing number of curators changed the dynamics inside the art world.

Curators began to inhabit a creative, rather than just a scholarly, role, making exhibitions “as vehicles for intellectual, cultural, social and political investigation and expression that transformed how art and the public interrelate.”
— Jens Hoffmann, Show Time: The 50 Most Influential Exhibitions of Contemporary Art, Thames&Hudson, 2014
Felix Gonzalez-Torres , “Untitled” (USA Today),” 1990, © The Felix Gonzalez-Torres Foundation, Courtesy of Andrea Rosen Gallery, New York.

Felix Gonzalez-Torres , “Untitled” (USA Today),” 1990, © The Felix Gonzalez-Torres Foundation, Courtesy of Andrea Rosen Gallery, New York.

It’s true that, up till today, the same issues as in the ‘90s like economic crisis, global migration and digital technology are debated. And maybe more then before. But Farago goes even further:

It’s not just that the themes of the ‘90s, from the meaning of identity to the impact of economic transformations, are our themes too. It’s also the style and the feel of the ‘90s that endures, so much so that these historical exhibitions of ‘90s art can feel almost comically fresh.
— Jason Farago, "The '90s: The DecadeThat Never Ended", BBC Culture, February 5th, 2015
Jason Rhoades, The Creation Myth, courtesy: Hauser & Wirth

Jason Rhoades, The Creation Myth, courtesy: Hauser & Wirth

The style and the feel.

Comically fresh. 

Let me finish my TBT for today with a few more images of some artworks, physical memories of my coming of age in the artworld of the '90s. Next week I will let you know whether I share Faragone’s observations about the style and the feel.

It might lead to something comically fresh...

Rudolf Stingel, Buddha, 1994, © Rudolf Stingel

Rudolf Stingel, Buddha, 1994, © Rudolf Stingel

By the way, if you want to know more about art in the '90s, this year, The Montclair Art Museum (Montclair, NJ, USA) opened its doors to the first major American museum show dedicated to the ‘90s and its context. Alexandra Schwartz, MAM curator of contemporary art, with Kimberly Siino, curatorial assistant, curated the exhibition Come as You Are: 

An overview of art made in the United States between 1989 and 2001—from the fall of the Berlin Wall to 9/11 (…) The artists in the exhibition came of age during and reflect the increasingly heterogeneous nature of the art world during this time, as artists of color, women artists, and LGBTQ (lesbian, gay, bisexual, transgender, queer or questioning, MK) artists attained increased prominence.
Maurizio Cattelan, "A.C. Forniture Sud" 1991, Colour photography, collage, 77 x 100 cm, Edition of 3, Courtesy: Emmanuel Perrotin

Maurizio Cattelan, "A.C. Forniture Sud" 1991, Colour photography, collage, 77 x 100 cm, Edition of 3, Courtesy: Emmanuel Perrotin

Yan Pei Ming, Invisible Man, 1997 (Lot 112). Courtsey: Wide Walls

Yan Pei Ming, Invisible Man, 1997 (Lot 112). Courtsey: Wide Walls

Maurizio Cattelan: Swallow After Listening

Maurizio Cattelan, L.O.V.E., 2010, installed in Piazza Affari, Milan, 2010

Maurizio Cattelan, L.O.V.E., 2010, installed in Piazza Affari, Milan, 2010

We met in 1992. Maurizio Cattelan and I. At the time, nobody knew that this shy and funny man would become one of the most important artists of our times.  

Maurizio Cattelan, "All", 2011, Exhibition view at the Guggenheim Museum NY

Maurizio Cattelan, "All", 2011, Exhibition view at the Guggenheim Museum NY

My meeting with Maurizio at the Castello di Rivara was as unforgettable as many of his world famous sculptures such as La Nona Ora (The Ninth Hour, 1999), an image of Pope John Paul II hit by a meteorite, and Him (2001), a rendering of Adolf Hitler as a young man kneeling and begging for forgiveness.

Maurizio Cattelan, La Nona Ora (The Ninth Hour), 1999

Maurizio Cattelan, La Nona Ora (The Ninth Hour), 1999

Maurizio Cattelan, Him, 2001

Maurizio Cattelan, Him, 2001

But ‘my’ Cattelan was still an unknown young man. I was impressed by his lifestyle. He wouldn’t go out, sit and eat, drink and smoke in restaurants like all the others. He had a plan. And he would stick to it. His goal was to conquer the US and he would sacrifice every single penny to get there. No, I was not in love with him. Yes, we liked each other and we became friends.  

Maurizio’s youth was marked by struggle. His survival mentality gave him the right energy to turn problems into challenges and to ignore any form of authority. Anarchism and a healthy sense of self-deprecation would keep him going.

I could write for hours about the inimitable Cattelan, but let me stick to some personal memories. From the first moment we met we liked each other, but more than a few words we couldn’t exchange[CB1] . I didn’t speak Italian. He didn’t speak English. So he offered me a tape as a kind of self-portrait, a tape entitled Inghottire dopo l’ascolto (‘swallow after listening’).  I remember it contained the noise of Viale Bligny, a street in the southern part of Milan, a fragment of La Traviata, the famous opera by Giuseppe Verdi, and some personal observations on AIDS, a disease from which many artists he knew were dying at the time (including Felix-Gonzales Torres,  and Felix Partz and Jorge Zontal from the Canadian art collective General Idea).

Maurizio Cattelan, Inghiottire dopo l'ascolto (Swallow After Listening), 1992, tape

Maurizio Cattelan, Inghiottire dopo l'ascolto (Swallow After Listening), 1992, tape

One day he invited me for lunch at his small apartment in a working-class Italian condominium (an Italian apartment building with a courctyard) inhabited by an interesting mix ofItalians, Filipinos, and Brazilians. I don’t remember what we were having for lunch, but I am pretty sure it was a typical recipe from the Veneto region where Maurizio was born. I remember we had fun and that he gave me a copy of the art magazine E il Topo, an artist-run magazine born in 1992 to which he had contributed in the typical Cattelan style with nothing more than an exact replica of the Monopoly Get Out of Jail Free card. Signed Cattelan.

E il Topo, 1994, Artist-run magazine with a contribution by Maurizio 

E il Topo, 1994, Artist-run magazine with a contribution by Maurizio 

Maurizio wouldn’t be Maurizio though without his pranks and provocations through which he expresses tragicomic elements from popular culture and his disdain for power and institutions. His participation at the exhibition Una domenica a Rivara (A Sunday in Rivara) at the Castello di Rivara in 1992 was a clear manifestation of his ambiguity towards any kind of system (including that of the artworld). His installation consisted of a simple rope of white, knotted bed sheets hanging from one of the open windows of the Castello. I was flabbergasted by the directness and poetics of this simple and at the same time elegant gesture. The idea of escape based on Cattelan’s feelings of fear, mistrust and disrespect would become a recurrent theme in his future works. But in this early work it was already there. 

Maurizio Cattelan, Una domenica s Rivara (A Sunday in Rivara), 1992

Maurizio Cattelan, Una domenica s Rivara (A Sunday in Rivara), 1992

In 2001, I had a conversation with Chris Dercon who was at the time artistic director of the Boymans van Beuningen in Rotterdam. He was surprised to realize that Cattelan, who had become one of the best-known artists in countries such as Italy, France, Great Britain and the US, was still unknown in the Netherlands.  Even his installation at the Boymans representing the artist himself peering from a hole in the floor at the gallery of Old Masters paintings in the museum couldn’t change that. “Apparently the Dutch don’t take artists who make fun of themselves seriously” was all he had to say, visibly disappointed by the lack of (positive) media attention the show had received.

Maurizio Cattelan, Untitled, 2001, Exhibition view at the Boymans van Beuningen in Rotterdam

Maurizio Cattelan, Untitled, 2001, Exhibition view at the Boymans van Beuningen in Rotterdam

Or maybe it was because the Dutch still remembered Cattelan as a delinquent because of one of his most criticized incidents which he carried out in Amsterdam, of all places:

Cattelan’s disruptive and disrespectful gestures have at times taken the form of creative theft and even overtly criminal activity. For an exhibition at the De Appel arts center in Amsterdam, he stole the entire contents of another artist’s show from a nearby gallery with the idea of passing it off as his own work (Another Fucking Readymade, 1996), until the police insisted he return the loot on threat of arrest.
— Nancy Spector, Deputy Director and Chief Curator, and Katherine Brinson, Associate Curator, Guggenheim Museum NY
Maurizio Cattelan. All, 2008. 9 sculptures, white Carrara marble “P”, 29.8 x 100.3 x 198.1 cm. Courtesy Maurizio Cattelan Archive. © Palazzo Grassi

Maurizio Cattelan. All, 2008. 9 sculptures, white Carrara marble “P”, 29.8 x 100.3 x 198.1 cm. Courtesy Maurizio Cattelan Archive. © Palazzo Grassi

Another present I got from Maurizio I would like to mention – the libretto of Verdi’s opera Rigoletto (the word ‘rigoletto’ commonly refers to a jester). Maurizio had turned the cover into a comic panel writing the famous words “Che belle gobbe” (Such fine humps) in a speech balloon.  Then he gave it to me while laughing.                                                                                                  

I took it as a compliment.  Was I wrong?

 

If you want to know more about Maurizio check these videos produced by huckmagazine.com, and The Beyeler Foundation. Enjoy!

Maurizio Cattelan, Kaputt, 2013, Beyeler Foundation, Basel (CH)

Maurizio Cattelan, Kaputt, 2013, Beyeler Foundation, Basel (CH)

Franz Paludetto: Godfather of the Italian Art World

July 1992. I am standing on the veranda of the Castello when I see this young man crossing the courtyard. He waves while he is looking above. I don’t know him but he seems a nice guy and I wave back. A few days later I learn that this man is an artist called Maurizio Cattelan. 

Maurizio Cattelan courtesy: Guggenheim Museum, NY

Maurizio Cattelan courtesy: Guggenheim Museum, NY

The Cattelan? Yes indeed (more coming soon). A few minutes later I walk down the stairs when I see Franz Paludetto, this charming ‘Marlon Brando’ of the Italian art world, owner of the Castello di Rivara, an international renowned space for contemporary art in one of the smallest villages in Piedmonte, sitting in his study smoking a cigarette. He really looks like a ‘Godfather’.

Franz Paludetto, the charismatic owner of the Castello di Rivara (TO), Italy

Franz Paludetto, the charismatic owner of the Castello di Rivara (TO), Italy

I had been admiring this man since somebody had told me he was one of Italy's best gallerists, a real pioneer, and I knew that he had managed to introduce artists such as Joseph Beuys, Bernd and Hilla Becher, Thomas Balkenhol, Felix Gonzales-Torres, Allan McCollum, Charles Ray, Matta-Clark, Raymond Pettibon, John M. Armleder, Dan Graham, a.o. to the Italian public. And not only. Over the years, he had also invited - at the time - emerging curators such as Hans-Ulrich Obrist, Benjamin Buchloh, Robert Nickas and Jean-Christophe Ammann to curate some of their best exhibitions.

One of the exhibition rooms at the Castello di Rivara

One of the exhibition rooms at the Castello di Rivara

“How do you like this place?” He asks while staring at me.“I am impressed”,  was all I could say. And I really was, but not only by the castello and this charismatic and elegantly dressed Signore but by the whole anarchistic, shabby-chique atmosphere.  God, how I loved this place.

Installation: Aldo Mondino Courtesy: Castello di Rivara

Installation: Aldo Mondino Courtesy: Castello di Rivara

I realized I got food and board for free and wanted to do something in exchange. “How can I make myself useful?” I ask.  The open fireplace is burning and Franz offers me an espresso. Un espresso strettissimo. “You know what”, he sais, “let’s have lunch together in the village, I would like to know you better.” Although the invitation flatters me,  I hesitate as this Franz ‘Padre Padrone’ Paludetto is not only known for being a gallerist, a maecenas, a master chef and a party thrower, he also has a reputation as a donaiolo, a lady's man.

Franz Paludetto in good company.

Franz Paludetto in good company.

I was warned. “Allora?”, he asks impatiently, “you have two seconds to answer, or I am going alone”. "Euh, yes sure…I would love to”, I hear myself stammer. A few moments later I am sitting in a Land Rover next to Franz while we are driving to his favorite Trattoria in the center of Rivara.

Trattoria-a-Roma.png

A loud place where local farmers and workers are having their lunch at the same time. They turn their heads to the door as soon as they notice Franz has arrived. I guess they were curious knowing with which lady or artist he would show up this time.

By the enthusiastic reaction of the guests you could tell Franz is a habitué and he seems to enjoy the attention. We take a seat and without even watching the menu, wine and pasta are being served: “Prego Signori, buon appetito”.  

fter my first glass of wine, I finally start to feel at ease while Franz talks about his collection (containing a.o. works by August Sander, Urs Lüthi,  Bernd & Hilla Becher) and his ambitious private museum at the Castello. “Which artist do you think is more important: Beuys or Opalka?” 

Joseph Beuys

Joseph Beuys

Roman Opalka

Roman Opalka

I answer: “ I think you might as well ask me: who is more important: Lucio Fontana or Giorgio Morandi.”  He seems amused. “That’s a good answer, you may stay”. (Pfff, lucky me…)

Lucio Fontano, one of my favorite Italian artists

Lucio Fontano, one of my favorite Italian artists

Giorgio Morandi

Giorgio Morandi

“Grazie tante”, I answer laughing, “I am honored, but still, how can I make myself useful?

“Well, we have enough assistants helping with the installations and the mounting of the exhibitions, so just talk with the artists, look around and let me know which artworks you like most.”

We finish our coffee and a few minutes later we are driving home through the vineyards.

“By the way”, Franz continues when we arrive, “if you really want to make yourself useful, do some gardening.” 

To be continued.

Part of the parc, surrounding the Castello di Rivara Courtesy: Artribune

Part of the parc, surrounding the Castello di Rivara Courtesy: Artribune


  




In gesprek met René Jolink: over zonnebloemen, Spanje en kunst verkopen (met één muisklik) (in Dutch)

Gisteren fietste ik, tussen de regenbuien door en in de stralende zon, naar het Stedelijk Museum voor een meeting met René Jolink. Een van de kunstenaars die ik met mijn agency vertegenwoordig en ondertussen een echte vriend is geworden. Eenmaal aangekomen op het Museumplein stuitte ik letterlijk op een muur van zonnebloemen in verband met de opening van de nieuwe ingang van het Van Gogh Museum. Schitterend. Tientallen toeristen hielden niet op met fotograferen en er ging een schok van blijdschap door me heen. Want indrukwekkend was het. Ik prees me weer eens gelukkig in Amsterdam te wonen.

Zonnebloemen op het Museumplein vanwege de opening van de nieuwe entree van het Van Goghmuseum. Bron: Het Parool

Zonnebloemen op het Museumplein vanwege de opening van de nieuwe entree van het Van Goghmuseum. Bron: Het Parool

We gingen aan een tafeltje bij het raam zitten en René overhandigde me meteen een artikel van Edo Dijksterhuis voor het Financieel Dagblad over de groei van de online kunstmarkt. Een onderwerp dat ons beiden interesseert. Maar René en ik delen talloze onderwerpen, van zwaar naar lichtvoetig, van verleden naar toekomst, waar we oeverloos over kunnen praten (liefst in combinatie met een glas wijn). Zo hebben we het graag over onze passie voor de Mediterraanse cultuur. Zijn hart klopt voor Spanje en dat van mij voor Italië, maar dat maakt niet uit. Dat is zoiets als de vraag of je voor de Beatles of de Rolling Stones bent. Moet je nooit over in discussie. Hoe dan ook, daar zaten we dan - precies, met een wit wijntje - en we spraken over onze kinderen, de liefde, lekker eten, onze vrienden, de toestand in de wereld maar vooral, over de kunst. Business as usual.

Het Spanje waar René van houdt.

Het Spanje waar René van houdt.

René vertelde dat hij een hele serie nieuwe doeken had gemaakt waarmee hij graag de boer op wilde. Hoe gaan we dat aanpakken vroeg hij? Moeten we op zoek naar een galerie of gaan we dat digitaal doen en zo ja hoe? Vragen, vragen en nog eens vragen waar we natuurlijk niet meteen antwoord op hadden maar die wel een goede aanleiding vormden om eens dieper in te gaan op de punten die Edo in zijn informatieve artikel had benoemd.

René Jolink, ZT 160415, acryl en plastic folie op hout en linnen, 24x30 cm

René Jolink, ZT 160415, acryl en plastic folie op hout en linnen, 24x30 cm

Een citaat: "Verzekeraar Hiscox becijferde in een recent rapport dat in 2014 voor USD 2.64 mrd aan kunst online is verkocht; de prognose voor 2019 is tweeënhalf keer dat bedrag." Dat bewijst toch dat we het fabeltje dat je kunst moet zien en ruiken alvorens je tot verkoop kunt overgaan al lang voorbij is, constateerden we. 

Bron: Edo Dijksterhuis, Financieel Dagblad, 1 augustus 2015

Bron: Edo Dijksterhuis, Financieel Dagblad, 1 augustus 2015

Tot nu toe zijn de grootverdieners op het web de grote veilinghuizen als Christie's en Sotheby's en natuurlijk de uitsluitend virtuele veilinghuizen zoals Paddle 8 en Auctionata. Ook het aandeel van de onlineomzet voor galeries stijgt hoewel mondjesmaat, zo blijkt uit het artikel. Eerlijk gezegd denk ik dat de meeste galeries niet erg vertrouwd zijn met digitale marketing anders zou de onlineomzet waarschijnlijk veel sneller stijgen. Maar het meest opmerkelijke: de online kopers blijken nieuwe klanten. Mensen dus, die voorheen geen kunst kochten (en waarschijnlijk geen galeries bezochten) maar blijkbaar wel interesse hebben. En die, zo kunnen we wel stellen, uitsluitend online kopen. 

“New Kid on the Block
Alexander Gilkes, the cofounder of the online auction house Paddle8, has looks, charm, fabulous friends, and talent to boot.”
— Diane Solway, wmagazine.com
Alexander Gilkes courtesy: Misha Nonoo

Alexander Gilkes courtesy: Misha Nonoo

We hebben in Nederland We Like Art, het eerste Nederlandse platform dat kunst online ging verkopen. Aanvankelijk gebeurde dat nog incidenteel en uitsluitend voor de goedkopere werken in oplage. Maar dat is inmiddels verleden tijd, ook Michiel Hogenboom van We Like Art constateert dat er steeds meer duurdere werken en unica worden afgenomen. En weet je waarom? Het profiel van de klant is veranderd: hij/zij heeft steeds minder tijd om galeries te bezoeken, is steeds handiger op internet, wil zich niet meer laten leiden door of binden aan een galerie, bezoekt meer en meer kunstbeurzen en wil meer transparantie en service.

René Jolink, ZT 140715, acryl en plastic folie op hout en linnen, 24x30 cm

René Jolink, ZT 140715, acryl en plastic folie op hout en linnen, 24x30 cm

Et voilà, de virtuele wereld blijkt te bieden wat de kunstkoper zoekt: snelle en goede communicatie, 24-uurs service, meer anonimiteit waar gewenst (men wordt niet langer beoordeeld op status of looks) of juist persoonlijker of intensiever contact (van persoonlijke emails tot exclusieve previews). De virtuele kunstwereld is een wereld van hard werken. Het is met één muisklik wel mogelijk om kunst te kopen, maar zeker niet om het te verkopen. Met praten kom je er niet en met het onbeantwoord laten van emails al helemáál niet. Ik vertel René dat ik het grootste deel van de dag bezig ben te kijken hoe en waar ik het werk van mijn kunstenaars het beste kan aanbieden. De online kunstmarkt staat immers nog in de kinderschoenen en het is een hele uitdaging je weg erin te vinden. 

ZT, 251013, 30x24 cm. Mijn eigen Jolink. Een cadeau van mijn man. Dit kleine, mooie doek hangt sinds 2014, toen René een grote solotentoonstelling bij Francis Boeske Projects had, in onze slaapkamer. 

ZT, 251013, 30x24 cm. Mijn eigen Jolink. Een cadeau van mijn man. Dit kleine, mooie doek hangt sinds 2014, toen René een grote solotentoonstelling bij Francis Boeske Projects had, in onze slaapkamer. 

"Weet je", hoor ik mezelf tegen René zeggen, "in een ideale wereld heeft een galerie een team dat zorgt voor de digitale marketing. Dat is natuurlijk kostbaar, en een vak apart. Je kunt niet verlangen dat een galerist met één assistent alles kan doen, maar ze kunnen er ook niet omheen. Ik denk dat de situatie als volgt gaat worden: steeds meer kunstenaars worden online gescout en aangeboden. Dat voorkomt immers hoge kosten als huur, transport, verlichting, opslag, assistenten, etc. Daardoor kunnen de startprijzen van kunst lager blijven en online bereik je een grotere doelgroep dan via de galerie die het vooral van de voorbijgangers en de vaste groep verzamelaars moet hebben. Met name de beginnende, jonge verzamelaar moet juist in die beginfase bereikt worden. Pas als blijkt dat er vraag is naar het werk van een bepaalde kunstenaar kun je overwegen om een galerie in te schakelen en te investeren in een commerciële tentoonstelling. Als een soort kers op de taart. Tot die tijd zou kunst online aangeboden moeten worden en zouden tentoonstellingen moeten worden gemaakt op non-profit plekken zoals academies, ateliers, huurzalen, ateliers, restaurants, hotels, en voor mijn part, en als de kunst zich daarvoor leent, in een pretpark (Lees in dit verband het artikel over Banksy's Dismaland in The Guardian). 

Banksy, Dismaland, Augustus 2015

Banksy, Dismaland, Augustus 2015

I think a museum is a bad place to look at art; the worst context for art is other art.
— Banksy, The Guardian, 21 augustus 2015

René kijkt me met grote ogen aan. We constateren dat er toch wel veel veranderd is sinds hij midden jaren '80 de academie verliet. "Een ander tabou dat de wereld uit zou moeten, en daar zal de online kunstwereld wel voor zorgen", ga ik nog even door, "is de geheimzinnigheid rond het praten over prijzen, het maken van schriftelijke afspraken en contracten. Onlangs las ik een artikel waarin loud and clear stond vermeld dat er geen business ter wereld wordt gerund zonder zakelijke afspraken. Een kunstenaar, een kunstverkoper wil en moet toch geld verdienen? Kunstbeurzen moeten toch betaald worden? De tijd dat mensen die kunst kochten aristocraten met familiekapitaal waren ligt immers al jaren achter ons." 

René op de opening van zij  tentoonstelling 'Verzonken beelden' bij Francis Boeske Proejcts, januari 2014

René op de opening van zij  tentoonstelling 'Verzonken beelden' bij Francis Boeske Proejcts, januari 2014

Het profiel van de nieuwe verzamelaar is totaal veranderd. Meestal zijn het mensen met goede banen die hard werken, goed verdienen en het zich kunnen permitteren om kunst te kopen. Deze mensen vinden het normaal te weten waar ze aan toe zijn. Zij willen, weliswaar op discrete wijze, onderhandelen over de prijs, het gevoel krijgen dat de prijs gegrond is, op eerlijke wijze tot stand is gekomen en niet met een vinger in de lucht. Hoezo is een beginnend kunstenaar duur en is het daarmee voor de eigen vrienden, die meestal de eerste supporters zijn, al meteen een brug te ver? Ik ben voor het bottom-up model. Het duurt langer maar je houdt de kosten laag en je neemt de tijd die nodig is om een echte markt op te bouwen. Want pas bij voldoende vraag heb je een galerie nodig die niet alleen met verkoop bezig is maar ook met lange termijn planning en investeringen: hoe gaan we verder? Welke beurzen gaan we doen? Hoe organiseren we een museumshow en met welke concullega's willen we in zee? Deze service kan alleen een professionale galerie bieden.

René Jolink, ZT 010415, acryl en plastic folie op hout en linnen, 30x24 cm

René Jolink, ZT 010415, acryl en plastic folie op hout en linnen, 30x24 cm

Terug naar de zonnebloemen en de nieuwe ingang van het Van Goghmuseum die morgen geopend wordt. Ook praten we over het Stedelijk Museum en de opkomende solo show van Isa Genzken, één van de belangrijkste kunstenaars van het moment. "Wat vind je nou van zo'n show?", vraag ik aan René.

De nieuwe ingang van het Van Goghmuseum Foto: Kisko Kurokawa Bron: NRC

De nieuwe ingang van het Van Goghmuseum Foto: Kisko Kurokawa Bron: NRC

Een interessant onderwerp voor een volgende drinks besluiten we. René moet immers naar huis om zijn koffers te pakken. Morgen vertrekt hij voor twee weken naar Spanje. Hij heeft er zin in. "Save trips" roep ik hem na terwijl ik op mijn fiest stap en langs de zonnebloemen naar huis fiets.

 

 

 

 

The Castello di Rivara and My Italian Dream

I remember the name displayed at one of the booths at Art’Basel back in 1992: Castello di Rivara (Turin, Italy). This booth hit my eyes and immediately became my favorite. The eclectic combination of experimental works by Austrian artist Hermann Nitsch and two young emerging Italian artists named Umberto Cavenago and Marco Mazzucconi was quite exciting. Who could have told me at the time that Mazzucconi would become my fiancé and the main reason for my decision to start a life in Italy, one and half year later? 

Hermann Nitsch, Umberto Cavenago (floor piece), Marco Mazzucconi (photo)

Hermann Nitsch, Umberto Cavenago (floor piece), Marco Mazzucconi (photo)

But I am going too fast. The art fair was almost finished when I finally had the courage to approach a lady sitting at a table in this Italian booth, asking her for an interim. The young woman who - as I figured out later - happened to be the gallery owner’s girlfriend, suggested me to come back the next day as she wasn't the person in charge to decide. And there I was, the morning after, and I couldn’t believe my ears when I heard her say: “Well, we are opening a big show at the Castello in July and Franz invites you to come. No fee but room and board included”. I could have kissed her. But who in heaven’s name was Franz and what exactly was this Castello? Who would be the artists they had invited and what would be my job? About the food, I wasn’t worrying a single bit, even if I didn’t know by then that this ‘Franz’ was not only known as a pioneer and a visionairy but also for his qualities as a Master Chef and his legendary dinner parties. 

Luca Vittone at the Castello di Rivara

Luca Vittone at the Castello di Rivara

Rodolphe’s gallery was closing down for summer holidays so I decided to take the plunge and join the Castello di Rivara, of all places. After doing some research, I figured out that this Castello consisted of a Medieval Castle, a Neo-Baroque villa, and some stables surrounded by a park of over 45.000 square meters located in a small village somewhere between Turin and Rivoli. Not the worst place to be.

Castello di Rivara, Turin, Italy

Castello di Rivara, Turin, Italy

I was familiar with the Castello di Rivoli, where ‘our’ Rudi Fuchs had been appointed Director between 1984 and 1990. This is a nice article (I'm sorry, in Dutch, that appeared in the NRC when Fuchs left the Castello di Rivoli). And all I knew was that the Castello di Rivoli was close to the Castello di Rivara but that they had nothing to do with one another. One could say that Rivoli stood for establishment as it was a rich museum supported by high brow aristocratic families from Turin, whereas Rivara was an 'underground' castle run by the flamboyant and charismatic 'Lord' Franz Paludetto. 

Castello di Rivoli where Rudi Fuchs was the artistic director between 1985 and 1990.

Castello di Rivoli where Rudi Fuchs was the artistic director between 1985 and 1990.

In this stunning museum for contemporary art in the heart of Piemonte Rudi Fuchs (who used to be a beloved director as I was told several times) had organized some succesful exhibitions displaying work by artists such as Marlene Dumas, Marina Abramovic and Ulay, Günther Förg, Jannis Kounellis, Markus Lupertz, Luciano Fabro and Mario Merz a.o.

Mario Merz, Installation view, Castello di Rivoli

Mario Merz, Installation view, Castello di Rivoli

Finally the moment for my departure to Rivara arrived. I remember my mother accompanied me to the train station in Nijmegen. It was a sunny, Sunday afternoon and I was ready for a new adventure. In fact, I couldn’t wait for the train to leave. My mother was much less excited than I was and you could tell by her face that she was worried. In fact the destination was quite vague and I was travelling on my own (no mobile phones around, we are still talking about 1992).

My beloved mother and me in Italy, a few years before she passed away. Photo: Frans Klerkx

My beloved mother and me in Italy, a few years before she passed away. Photo: Frans Klerkx

Trying to hide her mixed feelings - she was happy and worried at the same time - she embraced me promising her to play it cool (meaning: to not fall in love straight away). More than twenty- three years have passed and now that I am a mother of a daughter myself , I totally understand how she felt and OMG how much fun would it be if we could retrieve our memories of that time together. 

Ok. I installed myself in one of the compartments of a comfortable night train remembering Rodolphe’s reaction when I told him about my plans to go to Italy for holidays: “Don’t fall in love with some Italian guy”, he said, “and do come back”. How sweet.

No, it wasn't him...

No, it wasn't him...

In fact, I did come back. But – no surprise – not without having fallen in love with this Italian charming young man, called Marco Mazzucconi, a Milan based artist who took part in the exhibition “Una Domenica a Rivara” (A Sunday in Rivara) curated by Angela Vettese - featuring a.o. rising star Maurizio Cattelan – and that was to be opened in July 1992.

Castello di Rivara, romantic view

Castello di Rivara, romantic view

My stay at the Castello di Rivara was short but passionate and it would change my life forever. More coming soon. Stay tuned.



 



About a Mini Skirt and an Austrian Artist: My First Visit at Art Basel

Imagine: I am working at the Rodolphe Janssen Gallery in Brussels and all of a sudden Rodolphe tells me, “I am going to participate in Art Basel, the biggest and most important art fair in the world. Would you like to come?”

2013-02-05-basebasel.jpeg

An offer you can’t refuse for someone like me who had been dreaming of visiting the Mecca of the contemporary and modern art world for quite some time…

Painting: Gerhard Richter

Painting: Gerhard Richter

Basel, June 1992. All I remember of our booth was a small painting by Gerhard Richter, a series of works on paper by Otto Zitko, and myself standing there wearing a blue jeans miniskirt - like in the picture (but without those legs). Much too short, thinking back on it now. 

Girl in mini skirt. Artist unknown ;-)

Girl in mini skirt. Artist unknown ;-)

“I don’t know whether people enter our booth for the Richter or for your legs,” Rodolphe subtly noted.  Anyway, at the end of the fair we hadn’t sold one single piece but OMG did we have fun.  What would have been more interesting than visiting this cosmopolitan high-quality fair, meeting with top-notch art collectors, museum directors, and gallerists? Having dinner at the Kunsthalle with Rodolphe and friends? Going dancing at the Totentanz - where I remember Jay Joplin, Wim Delvoye, and Gió Marconi performing like professional dancers? God, how lucky I was.

Back to Otto Zitko. 

Photo credits: Marco Prenninger  

Photo credits: Marco Prenninger